Zuurbes (Berberis vulgaris)

Gebruikte delen en plaats van herkomst

De wortel en de schors bevatten de medisch actieve delen van de Zuurbes. Bovendien produceert de struik ook kleine rode besjes. Origineel komt de Zuurbes uit Europa. In de Verenigde Staten groeit ook de verwante Oregon Druif. (Berberis aquifolium).

Te gebruiken bij

• gastritis

• indigestie

• psoriasis

• vaginitis

• te weinig gal

• nierstenen

Historisch of traditioneel gebruik

Traditioneel wordt de Zuurbes in Europa en Amerika gebruikt voor een groot aantal aandoeningen, vooral infecties en maagaandoeningen. Bij intern gebruik zou het ook huidaandoeningen kunnen verhelpen.

Actieve delen

Het alkaloïde berberine is het meest onderzocht en wordt in het algemeen gezien als het actieve bestanddeel van de Zuurbes en zijn soortgenoten. Berberine zit o.a. ook in Canadese Geelwortel (Hydrastis canadensis). Berberine en vergelijkbare componenten (o.a. oxyacanthine) zijn antibacterieel en blijken amoeben in testopstellingen te doden. Berberine verhindert bacteriën om menselijke cellen aan te vallen, waardoor infecties achterwege blijven. Het bestrijdt bacteriële diarree, bijvoorbeeld veroorzaakt door de E.coli. Berberine stimuleert ook bepaalde immuun cellen om beter te gaan functioneren. Berbamine is een andere alkaloïde die in de Zuurbes wordt gevonden, die ontstekingen vermindert en als antioxidant werkt.

Patiënten met psoriasis die een zalf van de Oregon Druif, welke erg op Zuurbes lijkt, gebruikten gingen bijzonder goed vooruit.⁹ De bittere componenten uit de Zuurbes stimuleren de spijsvertering.

Dagdosering

Voor een betere spijsvertering wordt Zuurbes meestal gecombineerd met andere bittere kruiden zoals Gentiaan. Deze tincturen worden 15 tot 20 minuten voor de maaltijd genomen, meestal zo 2 tot 5ml.
Als tinctuur, kan 2 tot 3 ml Zuurbes 3 maal daags genomen worden. Gestandaardiseerde extracten bevatten 5 tot 10% alkaloïden ter preventie van infecties. Elke dag zou ongeveer 500mg Zuurbes moeten worden ingenomen. Zalf van een 10% extract van Zuurbes kan 3 maal daags worden aangebracht.

Bijwerkingen en interacties

Berberine alleen zou een interactie hebben met bilirubinemetabolisme bij kinderen, en daardoor geelzucht kunnen verergeren. Vandaar dat planten die berberine bevatten zoals Zuurbes en Canadese geelwortel, niet gedurende de zwangerschap en borstvoedingperiode moeten worden genomen. Sterke extracten kunnen de maag doen opspelen en mogen daarom niet langer als twee weken aaneengesloten worden gebruikt.

Incidenteel komt een milde diarree voor, verder is zuring veilig.