Artemis' naam wordt wel in verband gebracht met de Keltische berengodin Artio.
Ook wordt wel gewezen op het feit dat haar naam eindigt op 'temis', waardoor ze
kan worden geassocieerd met Themis, een godin die evenals Artemis wordt genoemd
als oprichtster van het orakel van Delphi.
Graves beschrijft Artemis als een triadische godin: maagd, rijpe vrouw en oude
vrouw, die samen de verschillende gestaltes van de maan of de drie seizoenen
belichamen.
Haar zilveren boog verwijst naar de maan, in het eerste kwartier.
Ze reed in een zilveren wagen met vier witte paarden.
Dit is eveneens een verwijzing naar de godin als maan.
Haar recht om haar paarden te voeden met klaver verwijst door middel van de drie
klaverblaadjes naar de drie-eenheid die ze als maan is.
Een naam van Artemis was Lygodesma, gebonden door wilgen.
Haar armen waren met wilgetenen omwonden.
De wilg staat in verband met de maan omdat ze beide zijn verbonden met water; de
wilg groeit aan de waterkant, en de maan beïnvloedt de waterstand.
Het belangrijkste heiligdom van Artemis was de tempel in Ephese in Klein-Azië,
waar zij werd vereerd als moedergodin.
De grote tempel, een van de zeven wereldwonderen, werd hier gebouwd rond -550.
Volgens de mythen werd het eerste, legendarische heiligdom op deze plaats
gesticht door de Amazones.
De tempel te Ephese bevond zich ca 50 km van Smyrna (Izmir), in het huidige
Turkije.
Dit heiligdom was tot in de verste uithoeken van de oude wereld beroemd: er zijn
zelfs giften gevonden afkomstig uit Perzië en India.
Artemis werd hier soms ook Diana genoemd.
Ze werd hier afgebeeld met vele borsten en een toren op het hoofd, een teken van
haar identificatie met de Syrische godin.
De Hellenistische Artemis was de dochter van Leto en Zeus. Volgens Hesiodus
veranderde Zeus zichzelf en Leto voor de paring in kwartels.
De kwartel was Artemis' heilige vogel.
Anderen beschrijven hoe Leto op last van Hera door de slang Python werd
achtervolgd, die haar moest beletten te bevallen.
Op de vleugels van de zuidenwind arriveerde Leto op Ortygia ('Kwarteleiland')
bij Delos in de Egeische zee.
Hier beviel Leto van Artemis, die haar moeder meteen na de bevalling over de
zeestraat hielp.
Op Delos werd, na een draagtijd van negen dagen, Apollo geboren, op de berg
Kynthos.
Hier was het mensen verboden te worden geboren of te sterven.
Andere namen voor hier waren Britomartis ('Zoete jonkvrouw') of Diktynna
('Heerseres van het net').
In deze hoedanigheid was zij de beschermster van de visvangst.
Er zijn aanwijzingen dat hier mensenoffers tot de rituelen voor de godin
behoorden.
Artemis' tempel in Arcadia was bekleed met hertevel.
Tot haar cultus behoorden orgiastische rituelen.
De priesteressen droegen gorgonenmaskers om niet-ingewijden af te schrikken.
Als Artemis Tauropolos is zij een stierengodin.
Dezelfde bijnaam hebben ook de godinnen Demeter en Athene en de goden Helios en
Apollo; ook Europa kan met deze titel in verband worden gebracht.
Artemis verschijnt als vlinder of bij, of als pad (Egypte, Italië, Litouwen),
kikker, egel, vis of haas (dieren die worden geassocieerd met de vulva).
De pad kan net als de godin vergiftigen en genezen.
Als Artemis Eileithya is ze een geboortegodin.
Het kruid artemisia was een bekend middel om de bevalling te vergemakkelijken.
In Thessalië werd ze vereerd als Enodia.
De vrouwen riepen haar hulp in tijdens de bevalling.
Ze offerden spoelen en spintollen aan haar, en beeldjes in de vorm van barende
vrouwen.
Dit verwijst naar de functie van de geboortegodin als lotsgodin, die het leven
spint en weeft.
Herodotus vermeldt dat in Thracië of Paionië offers aan 'koningin Artemis'
werden gebracht door vrouwen verpakt in stro.
Een ritueel in Boubastis, ook volgens Herodotus: vrouwen klepperen met een ratel
of blazen op hun instrument.
Ze trekken door de stad, schunnige taal uitslaand en hun rokken optrekkend.
Wijn zweept hierbij de gemoederen op.
Callisto wordt soms met Artemis geïdentificeerd, maar zij werd ook wel gezien
als nimf uit Artemis' gevolg, die door Artemis in een beer werd veranderd nadat
ze door Zeus haar maagdelijkheid verloor en een kind kreeg.
Later werd Kallisto als de Grote Beer aan de hemel gezet.
Artemis veranderde mannelijke stervelingen die haar naakt zagen baden in een
hert en jaagde daar dan op. Aktaion is hiervan een voorbeeld: Artemis liet hem
door zijn eigen vijftig jachthonden aan stukken scheuren.
Na zijn dood werd een reinigend bad genomen.
Plutarchos beschrijft dit gebruik op de Arkadische berg Lykaion, dat nog zijn
tijd, de 1e eeuw, actueel is.
Misschien ligt een ritueel als dat rond de Germaanse Hertha ten grondslag aan
deze mythe.
De Romeinen identificeerden hun godin Diana met Artemis.
Volgens een mythe stuurde Artemis haar beschermeling Hippolytos naar Italië, om
daar haar cultus te verspreiden. Hippolytos trouwde in Diana's heilige bos
Aricia met Egeria.
Omdat zij nimmer huwde werd zij als de kuise genoemd en gold zij in het
bijzonder voor de beschermgodin van de jonge vrouwen.
Stierf in Griekenland een jongen plotseling, dan heette het, dat Apollo's boog
hem had gedood.
Stierf een meisje dan was zij getroffen door een van de zilveren pijlen van
Artemis.
De godin Artemis werd dikwijls afgebeeld als jageres.
Als godin van het licht werd zij vaak afgebeeld met een fakkel in de hand en een
halve maan op het voorhoofd, zij werd dan vereenzelvigd met Selene (de
maangodin).
Ook vereenzelvigde men Artemis wel met Hekate, de drievoudige maangestalte.